Evert Jan van Hasselt – Business21

Deze zin – uit het lied “De clowns” van Herman van Veen – ben ik altijd fan van geweest. Er gaat zo’n kracht vanuit! Dromen kunnen de wereld veranderen. We moeten er alleen in gaan geloven.

Een droom geeft verbeelding. Je gaat je iets voorstellen dat nog niet bestaat. Door dat te verbeelden – door er een verhaal van te maken – komt het dichterbij. Dan wordt het eenvoudiger om er in te gaan geloven en ook om anderen erin mee te nemen. En daarmee krijgt een droom iets van een self-fulfilling prophecy. Het lokt als het ware de realisatie van de droom uit!

Maar een droom is niet gelijk aan de realisatie, hoor ik sceptici zeggen. Dat klopt. Sterker nog, een droom heeft de neiging om in de loop van de tijd te veranderen. En juist daar zit de kracht van een droom. Hij beweegt mee met de realiteit en convergeert daarmee naar iets dat in de realiteit kan bestaan. De droom krijgt in de realiteit een andere vorm dan oorspronkelijk gedroomd. Zonder droom gebeurt er echter niets!

Laat ik een voorbeeld geven, één van de mooiste voorbeelden die ik ken. Een voorbeeld van Ross Perot. Ouderen onder ons zullen hem nog wel herinneren als dat rare Texaanse mannetje dat in de jaren ’90 twee keer mee deed aan de presidentsverkiezingen van de VS. Dit voorbeeld gaat echter verder terug, naar 1978. Perot was toen nog CEO van EDS, één van de grootste IT bedrijven ter wereld dat hij zelf had opgericht en waar hij miljardair mee is geworden.

In 1978 was EDS actief in toenmalig Perzië. Ze deden een grote opdracht voor de overheid en kregen een dispuut over betalingen. Hun klant reageerde daar uiteindelijk vrij drastisch op door de twee (Amerikaanse) directeuren van EDS-Perzië in de gevangenis te zetten. Perot probeerde via minister van buitenlandse zaken Kissinger politieke druk op te bouwen om ze weer vrij te krijgen, maar Kissinger deed weinig tot niets.

Perot heeft een groot verantwoordelijkheidsgevoel naar zijn medewerkers. Hij had deze twee directeuren naar Teheran gestuurd en vond dat hij ook moest zorgen dat ze weer veilig terugkwamen. Op dat moment zag hij nog maar één ‘reële’ oplossing: hij moest ze zelf uit de gevangenis (laten) halen. Dat werd zijn droom!

Perot stelde een huurlingenleger samen en stuurde die naar Perzië om de medewerkers uit de gevangenis te halen en het land uit te smokkelen. Eenmaal aangekomen in Teheran maakten de huurlingen plannen om een muur van de gevangenis te rammen en zo de directeuren vrij te krijgen. Een dag voordat ze dit zouden uitvoeren, werden de directeuren overgeplaatst naar een andere gevangenis. Die bleek voor het team onneembaar te zijn. Er hing echter revolutie in de lucht (Khomeini bereidde vanuit Parijs een coup voor) en de leider van de huurlingen constateerde dat daarmee een bestorming van de gevangenis erg waarschijnlijk werd. Ze zorgden dat ze daar klaar voor waren en toen dat even later gebeurde, hebben ze de directeuren opgevangen en het land uit gesmokkeld.

Ik haal een aantal lessen uit dit verhaal. De belangrijkste les is dat als je je een voorstelling maakt van een oplossing – hoe onbereikbaar die ook lijkt – dat leidt tot veel energie en dat daarmee de uiteindelijke oplossing binnen handbereik komt. Dromen helpen om uiteindelijk iets groots te realiseren. De tweede les is echter dat een droom nooit letterlijk uitkomt. Je hebt – geïnspireerd door de droom – veel improvisatie nodig om je uiteindelijke doel te bereiken. Er gebeuren altijd onverwachte dingen (de overplaatsing naar een andere gevangenis, maar ook de bestorming ervan). Door dat te accepteren en daarbij mee te bewegen, kun je daadwerkelijk dromen uit laten komen! Ook al wijkt die droom af van de oorspronkelijke droom, er gebeurt hoe dan ook iets moois!